આંધળી માંનો કાગળ

અમૃત  ભરેલું  અંતર  જેનું,  સાગર જેવડું  સત્,
પૂનમચંદના પાનિયા આગળ ડોશી લખાવતી ખત,
ગગો એનો મુંબઇ ગામે;
ગીગુભાઇ ગાંગજી નામે.

લખ્ય કે માડી! પાંચ વરસમાં પ્હોંચી નથી એક પાઈ
કાગળની એક ચબરખી પણ, મને મળી નથી ભાઈ !
સમાચાર સાંભળી તારા;
રોવું મારે કેટલા દા'ડા ? 

ભાણાનો ભાણિયો લખે છે કે, ગીગુ રોજ મને ભેળો થાય,
દન આખો જાય દા'ડિયું  ખેંચવા  રાતે  હોટલમાં  ખાય,
નિત નવાં લૂગડાં પે'રે
પાણી જેમ  પૈસા વેરે.

હોટલનું ઝાઝું ખાઇશ મા, રાખજે ખરચીખૂટનું માપ,
દવાદારૂના  દોકડા  આપણે  ક્યાંથી  કાઢશું  બાપ !
કાયા તારી રાખજે રૂડી;
ગરીબની ઇ જ છે મૂડી.

ખોરડું વેચ્યું ને ખેતર વેચ્યું, કૂબામાં કર્યો છે વાસ,
જારનો રોટલો જડે નહિ તે દી પીઉં છું એકલી છાશ,
તારે પકવાનનું  ભાણું,
મારે નિત જારનું ખાણું.

દેખતી તે  દી દળણાં, પાણી  કરતી  ઠામેઠામ,
આંખ વિનાનાં આંધળાંને હવે કોઇ ન આપે કામ,
તારે ગામ વીજળી દીવા,
મારે આંહીં અંધારાં પીવાં.

લિખિતંગ તારી આંધળી માંના વાંચજે ઝાઝા જુહાર,
એકે રહ્યું નથી અંગનું ઢાંકણ, ખૂટી છે કોઠીએ જાર,
હવે  નથી  જીવવા આરો,
આવ્યો ભીખ માગવા વારો.


 
-ઇન્દુલાલ ગાંધી